LAGÚ NA nINSTITIÚIDÍ GAEILGE & EASPA DUL CHUN CINN NA STRAITÉISE

náisiúnta, nuacht, Nuacht24

Labhróidh Conradh na Gaeilge faoin ngéarghá atá ann le struchtúr ardleibhéil a bhunú idir na húdaráis agus na heagraíochtaí pobail Gaeilge agus Gaeltachta nuair a thagann toscaireacht i láthair an chéad Fho-Choiste um An Straitéis 20 Bliain don Ghaeilge 2010 – 2030 de chuid an Chomhchoiste Oireachtais um Chomhshaol, Cultúr agus Gaeltacht i dTeach Laighean, Baile Átha Cliath 2 ar 2.15in inniu, Déardaoin, 19 Meán Fómhair 2013.

 

Tarraingeoidh an toscaireacht ó Chonradh na Gaeilge aird an Fho-Choiste um An Straitéis 20 Bliain don Ghaeilge 2010 – 2030 aird ar leith ar na deacrachtaí seo a leanas:

 

1.  Struchtúr easnamhach curtha ar bun ag na húdaráis leis an Straitéis a chur i bhfeidhm

2.  An lagú atá déanta ar na hinstitiúid Gaeilge agus Gaeltachta le trí bliana anuas

3.  Na pleananna forfheidhmithe ó na Ranna Rialtais leis an Straitéis a chur i bhfeidhm

 

Dúirt Julian de Spáinn, Ard-Rúnaí Chonradh na Gaeilge: “Is gá don Rialtas an pobal Gaeilge agus Gaeltachta a aithint mar gheallsealbhóirí i gcur i bhfeidhm na Straitéise 20 Bliain go práinneach agus, chuige sin, an struchtúr riachtanach ardleibhéil a bhunú idir na húdaráis agus na heagraíochtaí pobail Gaeilge agus Gaeltachta, áit a dhéanfar moltaí i dtaca leis an nGaeilge agus leis an Straitéis sula gcuirtear ar aghaidh chuig na hAirí cuí iad.

 

“Faoi láthair áfach, is oth le Conradh na Gaeilge go bhfuil, ar an iomlán, easnaimh mhóra sna pleananna forfheidmithe a d’fhoilsigh na Ranna Rialtais i mí Iúil 2013 chun an Straitéis a chur i bhfeidhm. Tá easpa spriocanna dúshlánacha intomhaiste iontu agus tá go leor sna pleananna atá ar siúl ag na ranna cheana féin, cosúil le Scéim na gCúntóirí Teanga; Scéim na bhFoghlaimeoirí Gaeilge; na foilseacháin bhliantúla a eisíonn Roinn an Taoisigh; srl.

 

Dá mbeadh struchtúr ardleibhéil i réim leis na húdaráis agus le hionchur ó phobal na Gaeilge agus na Gaeltachta, creideann Conradh na Gaeilge go mbeadh pleananna forfheidhmithe i bhfad níos dúshlánaí, níos uaillmhianaí, níos fadradharcaí agus níos comhtháite ann chun an teanga a chur chun cinn. Tá Conradh na Gaeilge ag moladh go mba chóir go mbeadh plean cuimsitheach ann le fáil réidh leis an maolú ar stádas na Gaeilge san Aontas Eorpach faoi 2016; go mbunófaí scéim phíolótach i 2013 chun tús a chur le roinnt ábhair phríomhshrutha a theagasc trí Ghaeilge i ranganna na naíonán agus sna blianta láir agus sna hardbhlianta sa bhunscoil; i measc moltaí fadradharcacha eile.

 

Ardóidh Conradh na Gaeilge an pointe gur fágadh aon tagairt do na cinntí a glacadh le nach mór trí bliana anuas nár aontaigh an pobal Gaeilge agus Gaeltachta leo ar lár ó na pleananna forfheidhmithe nuair a labhraíonn siad leis an bhFo-Choiste um An Straitéis 20 Bliain don Ghaeilge 2010 – 2030 inniu, ina measc an t-athrú stádais atá molta d’Oifig an Choimisinéara Teanga; an diúltú ar aon leasú a ghlacadh ar an Acht Gaeltachta ón bpobal; deireadh leis an deontas d’ábhar oidí le freastail ar chúrsaí sa Ghaeltacht; agus eile.

 

Arsa de Spáinn: “Níos measa ná easpa tagartha do na droch-chinntí seo chun lagú a dhéanamh ar na hinstitiúid Gaeilge agus Gaeltachta le trí bliana anuas, tá go leor tagairtí do spriocanna tábhachtacha a leagadh amach sa Straitéis a deir na Ranna Rialtais éagsúla nach dóigh leo go mbeidh a leithéid indéanta sa ghearrthéarma go meántéarma i ngeall ar na costais fhéideartha a bhaineann leo. Níl aon de na costais fhéideartha luaite leo agus ní fios dúinn an ndearnadh costáil orthu riamh, ach creideann Conradh na Gaeilge go láidir gur ghá don Rialtas breis acmhainní a chur ar fáil don teanga agus nach mór dóibh a bheith níos uaillmhianaí sna spriocanna a leagann siad amach do na Ranna éagsúla.”

 

Creideann Conradh na Gaeilge gur chóir go mbeadh ról monatóireachta ag gníomhaíocht neamhspleách seachas an Roinn féin maidir leis na pleananna forfheidhmithe agus dul chun cinn ar spriocanna na Straitéise 20 Bliain don Ghaeilge, mar shampla An Coimisinéir Teanga nó go mbeadh ar na Ranna Rialtais tuairisciú don Chomhchoiste féin fiú.

Comments are closed.

Dearthóirí an tSuímh Idirlín Seo: Oin Interactive

2017-01-23 12:35:46

Admin/login Comments RSS

ILBF